Hiệp định SPS đề cập đến vấn đề gì?

Hiệp định SPS thực chất là về sức khỏe và thương mại quốc tế. Du lịch và thương mại quốc tế đã phát triển không ngừng trong 50 năm qua.  Chính nó đã làm tăng sự lưu thông hàng hoá có khả năng ẩn chứa các rủi ro tới sức khỏe. Hiệp định SPS ghi nhận nhu cầu tự bảo vệ mình của các nước thành viên WTO trước các rủi ro qua xâm nhập của sâu hại và dịch bệnh, nhưng đồng thời cũng tìm cách giảm thiểu bất kỳ tác động tiêu cực nào của các biện pháp SPS tới thương mại.

Ai giám sát Hiệp định SPS ?

Ủy ban về Các Biện pháp Vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật (gọi tắt là Ủy ban SPS) mà tất cả các thành viên WTO đều có thể tham gia, sẽ chịu trách nhiệm giám sát.

Chúng tôi xuất khẩu máy móc,  không phải là hàng nông sản. Tại sao chúng tôi cần phải biết về Hiệp định SPS và các biện pháp SPS?

Mặc dù chính mặt hàng xuất khẩu đó có thể không hiện diện các rủi ro, nhưng chúng có thể bị lây nhiễm với đất hay tồn dư thực vật, hoặc trong vận chuyển sử dụng các vật liệu bao bì bằng gỗ ván hoặc rơm rạ. Các biện pháp SPS với lý do đó có liên quan tới cả nước xuất khẩu lẫn nước nhập khẩu.

Việc thực thi Hiệp định SPS tại đất nước chúng tôi sẽ rất tốn kém trong khi các nguồn kinh phí lại rất hạn hẹp.  Liệu có mang lại hiệu quả kinh tế?

Một khảo sát gần đây của Ngân hàng Thế giới cho thấy rằng phí tổn tuân thủ các tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế có thể ít hơn dự đoán, và các lợi ích có thể chưa được đánh giá đúng mức vì khó biện pháp đánh giá hơn so với phí tổn.  Bản báo cáo cũng lưu ý các quốc gia đang phát triển áp dụng những tiêu chuẩn quốc tế vẫn duy trì và cải thiện được việc tiếp cận thị trường các mặt hàng nông sản cũng như đang có lợi thế để tiếp áp dụng tiêu chuẩn.  Phát biểu tại một hội thảo gần đây của WTO một chuyên gia hổ trợ kỹ thuật đã chỉ ra là các quốc gia đôi khi không đánh giá đúng nguồn lực sẵn có để thực thi Hiệp định SPS.  Ví dụ, họ có thể có nhiều người đủ kỹ năng theo yêu cầu, nhưng cần phải tập hợp được họ lại với nhau vào cùng một tổ chức.

Các nước thành viên có thể được hổ trợ trong khâu đào tạo cán bộ để họ có đủ khả năng thực thi các nghĩa vụ của Hiệp định SPS không? 

 

Như một phần của Hiệp định SPS,  các thành viên WTO được khuyến khích trợ giúp kỹ thuật cho các thành viên là nước đang phát triển. Một ví dụ, Chính Phủ Úc, thông qua cơ quan Viện Trợ Úc (AusAID) và Bộ Nông Lâm và Ngư nghiệp đang thực hiện Chương trình Nâng cao Năng lực về SPS mà  trọng tâm là các nước ASEAN.

Tôi là nhà xuất khẩu nông sản.  Làm thế nào để tôi có thể biết chắc rằng các biện pháp SPS mà tôi áp dụng đối với hàng hóa của mình đáp ứng được các yêu cầu của nước nhập khẩu?

Điều quan trọng là cần phải kiểm tra lại thông qua các cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu. Các cơ quan này là địa chỉ lý tưởng cung cấp cácthông tin về các yêu cầu của họ về kiểm dịch đối vơi hàng nông sản nhập khẩu .  Đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế trong từng lĩnh vực của ba tổ chức này sẽ là một khởi điểm tốt đẹp. 

Chính phủ nước tôi không có đủ nguồn lực để thu thập thông tin phục vụ cho công tác đánh giá rủi ro và tiến hành thương xuyên kế hoạch điều tra dịch hại.  Tại sao chúng tôi phải lo lắng về những việc này, trong khi với cúng tôi việc khử trùng các mặt hàng nông sản xuất khẩu là ít tốn kém hơn?

Tính về lâu dài biện pháp này có thể là không kinh tế, và nếu dư lượng hoá chất là vấn đề thì nó có thể làm phương hại đến thương mại.  Các bạn vẫn có thể phải cung cấp cho nước nhập khẩu giấy chứng nhận về tính hiệu quả trong các hoạt động sản xuất. Điều này bao gồm việc cung cấp thông tin về sâu hại và dịch bệnh có thể xuất hiện – danh mục về sâu hại và dịch bệnh. Với khả năng cung cấp các thông tin này sẽ góp phần xây dựng những hiểu biết về hiện trạng sức khỏe của nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa,  mà nó có thể dẫn đến việc không lệ thuộc vào việc sử dụng hoá chất cũng như các biện pháp tương tự, và quản lý có hiệu quả kinh tế hơn các rủi ro từ sâu hại và dịch bệnh.

Ai là người hưởng lợi thông qua việc thực thi hiệp định SPS?

Hiệp định SPS hỗ trợ chương trình nghị sự của WTO thúc đẩy tự do hoá thương mại toàn cầu và hiện thực hóa lợi ích cho tất cả các nước phát triển và đang phát triển là thành viên của WTO.  

Các nhà xuất khẩu và nhập khẩu nông sản tại tất cả các nước thành viên WTO đều được hưởng lợi từ những quy định được thiết lập trong Hiệp định SPS. Như một phần điều luật của WTO trong hệ thống thương mại toàn cầu, Hiệp định SPS với chức năng bảo đảm tối đa đối với thương mại nông sản được thông suốt, tự do và rễ đoán. Đặc biệt, Hiệp định SPS đưa ra mục tiêu cơ bản cho đánh giá khách quan đối với những biện pháp SPS thiếu căn cứ gây cản trở đến thương mại. Ngoài ra, người tiêu dùng cũng được hưởng lợi từ nguồn thực phẩm và các mặt hàng nông sản an toàn và giá cả cạnh tranh.