Trong số các quy định nhập khẩu nông sản của Hàn Quốc, kiểm dịch thực vật được xem là khâu then chốt quyết định việc một lô hàng có được chấp nhận hay không. Cơ quan Kiểm dịch Động – Thực vật Hàn Quốc (APQA – Animal and Plant Quarantine Agency) có nhiệm vụ ngăn chặn nguy cơ xâm nhập của các loại sâu bệnh, côn trùng và mầm bệnh ngoại lai nhằm bảo vệ nền nông nghiệp trong nước. Vì vậy, mọi sản phẩm nông nghiệp nhập khẩu – đặc biệt là nông sản tươi sống – đều phải trải qua quy trình kiểm dịch nghiêm ngặt trước khi được thông quan.
1. Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate – PC): Điều kiện bắt buộc
Tất cả các lô hàng nông sản Việt Nam được phép xuất sang Hàn Quốc đều cần có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (PC) do Cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật – Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cấp. Giấy chứng nhận này khẳng định rằng sản phẩm đã được kiểm tra và không mang theo sinh vật gây hại thuộc danh mục cấm nhập khẩu của Hàn Quốc. Nội dung trên PC phải thể hiện rõ:
- Tên hàng hóa;
- Số lượng và khối lượng;
- Xuất xứ;
- Thông tin về biện pháp xử lý kiểm dịch (như xử lý lạnh, chiếu xạ, hoặc khử trùng).
2. Danh mục sinh vật gây hại bị cấm và yêu cầu xử lý bổ sung
Hàn Quốc quy định một danh sách chi tiết các sinh vật kiểm dịch bị cấm nhập. Doanh nghiệp cần tra cứu kỹ danh mục này để đảm bảo hàng hóa không chứa các đối tượng có nguy cơ lây lan dịch hại. Với một số sản phẩm có nguy cơ cao, cơ quan Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn Hàn Quốc (APQA) có thể yêu cầu áp dụng biện pháp xử lý bổ sung, chẳng hạn:
- Xử lý lạnh (Cold Treatment) đối với các loại trái cây nhiệt đới (xoài, thanh long...) nhằm diệt trứng và ấu trùng ruồi đục quả;
- Chiếu xạ để tiêu diệt côn trùng và vi sinh vật, giúp kéo dài thời gian bảo quản;
- Khử trùng bằng hóa chất (Fumigation) với các hoạt chất được phép sử dụng.
Tất cả quy trình xử lý này phải được thực hiện và giám sát bởi cơ quan kiểm dịch Việt Nam; thông tin chi tiết phải được ghi rõ trên Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật.
3. Giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (MRLs)
Đây là yêu cầu khó và nghiêm ngặt nhất khi xuất nông sản vào Hàn Quốc. Quốc gia này áp dụng Hệ thống Danh mục Tích cực (Positive List System – PLS), trong đó:
nếu hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật chưa có MRL cụ thể, thì mức dư lượng tối đa cho phép mặc định là 0,01 mg/kg. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc BVTV từ giai đoạn sản xuất đến trước thu hoạch.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp:
- Làm việc chặt chẽ với nông hộ, hợp tác xã để quản lý sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian cách ly;
- Kiểm tra dư lượng định kỳ tại phòng thử nghiệm được công nhận;
- Ưu tiên vùng trồng đã có mã số vùng trồng, sản xuất theo VietGAP, GlobalGAP hoặc tiêu chuẩn tương đương quốc tế.
4. Yêu cầu về truy xuất nguồn gốc
Hàn Quốc đặc biệt coi trọng khả năng truy xuất nguồn gốc của sản phẩm nhập khẩu. Mỗi lô hàng phải có thể truy ngược toàn bộ chuỗi cung ứng, bao gồm: vùng trồng, quy trình canh tác, thu hoạch, đóng gói và vận chuyển. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống ghi chép, lưu trữ thông tin minh bạch, nhằm phục vụ công tác kiểm tra hoặc điều tra khi xảy ra sự cố về an toàn thực phẩm.
5. Kiểm tra tại cửa khẩu nhập khẩu
Ngay cả khi đã đáp ứng đủ hồ sơ và chứng nhận tại Việt Nam, lô hàng vẫn có thể bị kiểm tra ngẫu nhiên tại cửa khẩu Hàn Quốc. Cơ quan Kiểm dịch Động thực vật, một tổ chức thuộc Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn Hàn Quốc (APQA) tiến hành lấy mẫu, phân tích dư lượng thuốc BVTV và kiểm tra sinh vật gây hại. Nếu phát hiện vi phạm, hàng có thể bị từ chối thông quan, buộc tái xuất hoặc tiêu hủy, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp.
8